Motosiklet Sürerken En Sık Yaptığımız 3 Hata
Motosiklet Sürerken En Sık Yaptığımız Hatalar
Bu yazımızda pazarlamadan sorumlu ekip arkadaşımız, aynı zamanda TMF Pist yarışlarında faaliyet göstermiş Ece Kartaç ile Motosiklet Sürerken En Sık Yaptığımız Hataları değerlendireceğiz.
Bazen İğneyi Kendimize Batırmalıyız
Öldüğümüz zaman kimin haklı olduğunun önemi kalmıyor, bunu biliyoruz. Bizi öldüren şey genellikle içişlerinin deyimiyle “ kural tanımaz “ olmamız değil, katil bariyerler, yol sulama çalışmaları, alkollü veya fazla özgüvenli, motosikletle empati kuramayan araç sürücüleri, kalitesiz veya eksik ekipman, mekanik problemler veya maalesef başka bir motosiklet sürücüsü oluyor. Bunların arasında kendi seçimlerimiz doğrultusunda etken diyebileceğimiz şey en başta;
Mekanik Problemler
Maalesef bu konuda bilinçsiz veya sosyal medyada kaydırdığımız bilgilere fazla güvenerek hareket etme eğilimindeyiz. Bakımlarımızı erteliyor, motosikletimiz garantiden çıkmasın diye yetkili servisin şişirilmiş fiyatlarından kaçıyor, kendimiz öğrenip yapabileceğimiz şeyleri kendimize, bilgimize güvenerek yapamıyoruz. Aslında bu kadar zor olmak zorunda değil.
-
Zincir Dişli Bakımları
400 km'de bir zincirimizi temizlememiz ve yağlamamız gerek. Temizlemeden yağlarsak zincirin üzerindeki kirlerin zinciri aşındırmasına sebep veririz. Bu işlemi yaparken mümkünse ön dişli kapağını ve sıyracı sökerek, ayrıca temizlemeliyiz. Ön dişli kapağı ve sıyracı temizlemek için balata spreyi, gaz yağı, mazot veya diğer yağ sökücü temizlik malzemelerini kullanabiliriz. Fakat PH Nötr olmayan her şampuan, parçalarda kostik izi oluşmasına sebep olur. Bu parçalar söküldükten sonra zinciri mazot, mazot yoksa gaz yağı ile temizlemek doğrudur. Herhangi başka bir kimyasal kesinlikle yanlıştır. Fırçadan yardım alarak zinciri ve dişlileri temizledikten sonra, su ile durulamak ve çok iyi kurulamak veya kurumasını beklemek gerekir. Sonraki aşama yağlamaktır. Zincirin kurumasını beklemeden yağlarsak, sıktığımız yağın bir anlamı kalmaz. Bu aşamada Caretech Zincir Yağ Spreyini tavsiye ederim. Sızdırmaz kilidi ile uzun yollarda çantanıza atabilirsiniz.
-
Yağ Seviyesi Kontrolü
Birinden motosikletinizi dik tutmasını rica ederek, 20-30 saniye kadar bekleyip, debriyaj kapağının üzerinde olan yağ seviyesi camından yağınızın seviyesini ve rengini en azından ayda bir kontrol ederseniz,
Ek olarak motosikletinize her binişinizde ve inişinizde yağ damlıyor mu diye karterin altına bakarsanız, mekanik problem yaşama riskinizi düşürürsünüz.
-
Keçe Kontrolü
Keçe patlaması çok talihsiz ve uğraştırıcı bir işçiliğe sahiptir maalesef. Sert bir çukura girdiğinizde veya ön tekerin yere sert bir şekilde temas etmesiyle kolaylıkla patlayabilir. Farkedilmezse ön lastiğinize, diskinize, fren balatanıza amortisör yağ bulaşmasına sebep verebilir. Bu da lastiğinizin kaymasına, fren balatanızın kimyasının bozulmasına yol açar. Patlak bir keçeyle sürüş yapmamak için amortisörlerinizi kontrol etmeniz yeterli. Patlak ise amortisörde yağ izleri olur, şeffaf gözükebilir. Ek olarak motosiklete binip, ön freni sıkarak amortisörü aşağıya doğru basarak hissiyatından da anlayabilirsiniz.
-
Fren Kontrolü
Her motosiklete bindiğinizde mutlaka amortisör kontrolü yapar gibi fren kontrolü yapmalısınız. Frenler sinterli/yarı sinterli gibi fark gösterebiliyor, araştırarak almalı ve fren hidroliklerini mümkünse yılda 1, en kötü 2 yılda bir olacak şekilde değiştirmelisiniz.
-
Lastik Havası Kontrolü
Motosiklet lastiği de otomobil lastiği de durduğu yerde zeminle temas ettiği sürece havası düşer. Bu yüzden mutlaka, özellikle kış aylarında sık sık lastik havasının kontrol edilmesi gerekir. Ayrıca sibop kapaklarını açıyor olmanında faydası vardır çünkü şık gözüküyor diye satın aldığımız çoğu sibop kapağı kaynama yapıyor.
Dipnot
Size zarar vermek isteyen insanlari motosikletinize zarar verebilir, bunu asla unutmayın. Bir gün benim ön fren hidroliğimin kapağının altındaki parça çalındı ve motosiklete bindiğim an frenimin tutmadığını farkettim. Erkenden farkedebildiğim için şanslıyım çünkü frenim o an tutsaydı ve sonrasında kalan hidrolikten fren hava yapıp tutmasaydı sonuçları çok ağır olabilirdi.
Kalitesiz / Eksik Ekipman
Bunu bizden kaynaklı bir hata saydığım için ne kadar üzüldüğümü tarif edemem. Çoğu sürücünün iyi bir ekipmana sahip olmak istediğini ama ekonomik sebeplerden, akıp giden hayattan dolayı bir kaç ay, belki kredi çekerek, taksitlendirerek o ekipmanları aldığının farkındayım. Yine de hala bir kaçımızın motosikletin en iyisini almak için ayırdığı bütçeyi konu kendisine gelince ayırmadığını, hayallerini kurdukları prestijin sadece altındaki makinadan geleceğini sandığını düşünüyorum ve katılmıyorum. Çift silindir makinaya tulumla, hakiki bir kaskla, botla binmek çok şık ve prestijli bence.
Pistte Ayağımdan Bot Çıktı
Bana sorsanız markanın adını vermekten asla çekinmem fakat kurumsal sebeplerden dolayı yazamıyorum. Yarıştığım dönem bir firma bana ve bir kaç sosyal medya fenomeni kişiye bot gönderdi. Bu botun fiyatı “ motosiklet botu “ dediğimizde aklımıza ilk gelen firmaların ⅓ fiyatındaydı. Benimde kendime ait ilk botum oldu. Şimdi geçmişe bakınca ne kadar bilgisizmişim diyorum.
İzmir pistindeki kafeterya/egem virajı çıkışı sağ sol virajdaki sol virajda ön lastiğim kaydı, bende düştüm ve 2 dakika kadar motorun altında kaldım. Çıktığımda ayağımda bot yoktu, ben havada takla atarken bot ayağımdan çıkmış, 5-6m ötedeydi. Benimde ayağımın yan tarağı çatladı.
Ekipmanda neye dikkat edilmesi gerektiğini daha iyi bilseydim, o botu asla giymezdim.
Motosiklet Botunun Ayağı Atel Gibi Sarması Gerekiyor
Satıcılar her zaman vicdanlı değil, bunu unutmayın. Bizim için tutku olan şey bazı insanlar için ticaretten ve komisyondan ibaret. Asla herkes için söylemiyorum, ülkemizde çok bilinçli ekipman satan dostlarımız var. Fakat ekipman alırken mutlaka objektif bir perspektiften bilgi alınmalı, en çok kendi bilgimize güvenmeliyiz.
Gelelim söylediğim için bana gıcık olacağınız konuya..
Sürüş Hataları
Söyleyeceğim hiçbir şeyi kötü bir niyetle veya kendim en doğrusunu biliyorum enerjisiyle söylemiyorum. Bende risk alıyorum, bende hata yapıyorum. Bunlar sadece bize zarar verdiğin düşündüğüm ama önüne geçebileceğimiz şeyler.
-
Kapalı Virajda Sollama Yapıyoruz
Kapalı viraj: Viraj çıkışının ve gelenlerin gözükmediği virajlar.
Özellikle yazlık bölgelerde tek şeritli gidiş geliş, garip asfaltlı, ağır vasıta senfonisine kapılmış yollarda araba sürücüleri de bizlerde kapalı virajlarda sollama yapıyoruz. Araba sürücülerinin zaten hiç yapmaması lazım, onlar bizim kadar küçük ve atik değil. Karşı şeritten gelen bir motosiklet sürücüsünü biçebilirler.. Fakat aynı şekilde bizlerde yapmasak daha iyi. Çünkü çoğu zaman iki şeritte araba olduğu zamanda sollayabilecek ufaklığa sahibiz ve sollamayı illa kapalı virajda yapmak zorunda değiliz. Bir, iki viraj beklersek ölmeyiz, yaşarız.
-
Şehir İçi Darlaması
Araç trafiği duruyor veya 20-30km ile seyrediyorken emniyet şeridinden akan motorcu trafiğine orta-ara şeritten gelen motorcu darlamasından bahsediyorum. Ben genelde emniyet şeridinden yavaş gidip orta-ara şeritte yardıran tiplerdenim. Daha güvende hissederim. O yüzden genelde freni sıksa anca çarpacağı hızı minimize eden diğer motorcular beni arkamdan emniyet şeridinde darlar. Ben hep yol veririm, özellikle kurye dostlarımıza. Emniyet şeridinde çok yavaş biri görürsem “bip bip” yapar yol verince yanından geçerim, yol vermediği zaman orta şeride geçip arama mesafe koyduktan sonra emniyet şeridine geçerim. Ne kendimi tehlikeye atarım, ne onu.
Arabaların birimizden birinine yol vereyim derdiyle diğerinin önüne kırmayacağı şekilde sürmeye çalışırım. Çünkü ben böyle öğrendim ve bence saygı bu. Orta-ara şeride geçilmez demiyorum, bende orayı seviyorum. Ama emniyet şeridinde akan bir motorcu trafiği varsa bende onların arkasına geçerim çünkü doğru olan bu. Orta-ara şeritteki motorcu ve emniyet şeridindeki motorcu stabil hızda yanyana giderse kaza riski artar.
-
En Hızlısı Olma Problemi
Başka bir motorcuya silme geçmek kimseyi hızlı yapmıyor sadece yapanlara öyle hissettiriyor.
Geçtiğimiz yıllarda motosikletle gazlamaya çıkmış bir arkadaş grubu bir kurye arkadaşımıza silme geçeyim derken çarpıp kaza yaptırmıştı. Yoktan yere kaza.
Bana aynısı yapıldığı zaman ekstra yavaşlıyorum ve uzaklaşmalarını bekliyorum. Bazen ben yavaşladığım için onlarda yavaşlıyor, sonra teker yapıyor veya yapmaya çalışıyorlar. KNN54 sürücülerimizi canlı izledikten sonra kolay kolay bu şovlardan etkilenmem açıkçası. Ben Ata'm gibi düşünüyorum;
“ Ben sporcunun zeki, çevik ve aynı zamanda ahlaklısını severim.”
Enerjilerini pist, cross, enduro veya stunta çevirmelerini önerir, kendilerini ve motosikletlerini caddelerde tehlikeye atarak aldıkları riskin bedelini bu sporlara, tmf desteği ile yöneltmelerini tavsiye ederim. Maliyet ve riski azalır.
-
Tereddüt Etmek
Yatırmaya veya fren yapmaya korkuyorsan iki problem muhtemel. Ya lastik alman lazım ya da kendini geliştirmelisin.
Gidon kilit dönüşleri, iyi fren yapmayı veya motosikleti yatırmayı öğrenmeden motosiklet sürmek çok büyük risk.
Bir viraja girdiğinde tereddüt ediyorsan sıkıntı büyük çünkü bakışın kaçarsa, gazla oynarsan, elin frene giderse, ağırlık dengen bozulursa viraj kazayla sonuçlanabilir.
Bir araya gireceğin zaman tereddüt edersen, bakışın kaçarsa, panik fren yaparsan, gazla oynarsan yine problem.
Bunların önüne eğitimle veya boş alan antrenmanıyla geçilebilir. Trafik pişme ister evet fakat boş alan antrenmanı yapmanın ve motosikleti almadan, aldıktan sonra motovlog veya eğitmen videoları izlemenin katkısı çok büyük.
Zafer Akçay’ı çok seviyor ve örnek alıyorum. İyi ki kanalını oluşturmuş, videolarını izleyerek bile çok ciddi faydalar kazanabiliriz çünkü videolarında anlattığı konular bir kaç yıl öncesine kadar parayla satın alınan eğitimlerdi. Kanalı ücretsiz eğitim gibi, tavsiye ederim.
-
Debriyajı Bırak!
Eller hep debriyaj manetinin üstünde hazır bekliyor neden anlamıyorum. Debriyajla ve frenle işiniz yoksa elinizin üstünde olmaması gerekli. Farkında olmadan debriyajı sıkma alışkanlığı edinirseniz debriyajı yakma riskiniz çok yüksek.
Yıllanmış motosiklet süren arkadaşlarımı anlayabiliyorum ışıklarda boşa atmaya çekiniyorsunuz, motor bir anda vitese geçer diye, başıma geldi çok tatsız evet bu sebeple durduğunuz yerde boşa atmamanızı anlayabiliyorum fakat sürüş esnasında ellerin debriyaj manetini değil elciği tutuyor olması gerekiyor.
-
Ördek Pozisyonu
Ayaklar dışarıya doğru, dirsekler dümdüz, el bilekleri kırık bir ördek pozisyonu var. Bu pozisyonu kim yaydı bilmiyorum ama çok yanlış bir pozisyon. Dirseklerin kırık, ellerin rahat olması gerekli- 15 dakika sonra ellerde ağrı hissetmek istemiyorsak. Dirsekler dümdüz bir şekilde kaza yaparsak kollarımızın kırılması garanti olur.
Bacaklarımızla deponun sıkılı olması, ayağımızında pegin üstünde olması gerekli. Vitesin veya frenin üstünde hazırda beklemesi değil.
-
Takip Mesafesi / Ortalama / Kör Nokta Kontolü
Birden fazla motorcu seyahat ediyorken takip mesafemizi korumadığımız oluyor. Böyle zamanlar için fermuar denen çapraz sürüş pozisyonuna geçilir. Zik zak gibi düşünebilirsiniz.
Şeridi ortalayarak gitmek kaza riskini yükseltir. Şeritte arabanın sağ veya sol lastik çizgisi örnek alınarak ilerlemeliyiz ki kaçış manevrası yapmamız kolaylaşsın.
Arabalar bazen bizi darlıyor. Ben 12 yaşımdan beri aktif araba, 16 yaşımdan beri motosiklet sürdüğüm için çok detaylı gözlemleme fırsatım oldu. Arabalar arkadan dibimize giriyor, ya bizi sevdiğinden veya kollandığını sandığından, ya da dümdüz bize gıcık olduklarından,
Arkamızdaki arabanın arkasındaki araçlar bizi göremiyor. Makas atan göremiyor, arkadan hızlı gelip bizim şeridimize geçmek isteyen göremiyor, motorcu bile göremiyor bazen. Bu yüzden, evet kusur bizim değil ama kaza yapmamak için dibimize araba sokmamamız lazım. Özellikle yüksek araç, ağır vasıta gibi gibi.
Ağır vasıtalarda bazen bilerek yapıyor farkındayım ama kaza yapmak istemiyorsak dikkat etmek zorundayız.
Ayna yeterli olmadığı için sık sık ve kısa olacak şekilde kör noktamızı kontrol etmeliyiz.
Yol ayrımlarında emniyet şeridinden diğer emniyet şeridine bağlanırken son metrelere güvenmemeli, daha erken geçiş yapmalıyız.
-
Eğitim Eğitim Eğitim!
Fiziksel mala verdiğin para gün geçtikçe değerini kaybedecek. Kendine yaptığın yatırımı alzheimer olmadığın sürece unutman pek mümkün değil. Tabi eğitimin %50’si eğitimde bitiyor, kalan %40 sen eğitimini tekrarladıkça. %10’luk dilim hiçbir zaman bitmiyor çünkü asla her şeyi bilemezsin, her gün öğrenmeye devam etmek ve yeniliğe açık olmak zorundasın.
Çok tatsız bir dönemdeyiz. Psikolojimize iyi gelen motosikletlerimiz için şimdi nasıl para yetiştireceğimizi düşünüyor, sürekli bir sonraki adım bu olur dediğimiz hayallerden uzak kalıyoruz. Eskiden bu kadar zor değildi. Beni şu an 60 yaşında gibi konuşturan hayat 10 yıl önce çalış, biriktir, al şeklindeydi. Artık istediğimiz şeylerin olabilmesi için daha büyük ve ağır krediler ödemek zorundayız. Bu süreçte neden başladığımızı unutmamaya özen göstermemiz, Altın Elbiseli Adam’ın dediği gibi “ Hayatta kalmalı ve bir ömür motosiklet sürmeliyiz. “
Motosiklet şeytan işi değil, öğrenmemek ve çok bilmek şeytan işi. Umarım benim gerçeklerim kimsenin kalbini kırmamıştır. Kendinize iyi bakın, tekerinize taş değmesin.
-
Ece KARTAÇ